Ffocws ar safonau ar draws Cyngor Sir Penfro

Mae’r adroddiad blynyddol yn cynnwys crynodeb o’r hyn a wnaed i gyflawni swyddogaeth y pwyllgor, adroddiadau ac argymhellion a wnaed neu a gyfeiriwyd at y pwyllgor gan Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru, unrhyw gamau a gymerwyd ar ôl ystyried y rhain ac unrhyw rybuddion a roddwyd i’r pwyllgor gan Banel Dyfarnu Cymru.

Rhaid iddo hefyd gynnwys asesiad gan y pwyllgor o’r graddau y mae arweinwyr grwpiau gwleidyddol ar y Cyngor wedi cydymffurfio â’u dyletswyddau i hyrwyddo a chynnal safonau ymddygiad uchel gan aelodau o’u grŵp.

Dywedodd Cadeirydd y Pwyllgor Safonau, Corinna Kershaw: “Mae cael nifer mor fawr o aelodau heb gysylltiad yn Sir Benfro yn creu rhai heriau, sy’n golygu bod yn rhaid i ni i gyd weithio gyda’n gilydd i ymgorffori diwylliant o berthnasoedd adeiladol a pharchus a glynu’n ddi-dor at Egwyddorion Nolan.

“Mae sawl adroddiad diweddar i fethiannau mewn llywodraeth leol wedi crybwyll diffyg gwerthfawrogiad o Egwyddorion Nolan a gofynion y Cod Ymddygiad fel ffactorau achosol.

“Ers i mi fod yn gadeirydd y pwyllgor, rwyf wedi sylwi bod Cynghorwyr sydd wedi ymddangos ger ein bron yn aml ddim wedi mynychu hyfforddiant am y Cod Ymddygiad, ac mae hyn yn benodol yn broblem, o ran Cynghorwyr Tref a Chymuned. Dyma pam mae mynychu hyfforddiant yn hollbwysig, a pham mae hyfforddiant yn orfodol.”

Rhwng 1 Ebrill 2022 a 31 Mawrth 2023, cyfarfu’r pwyllgor wyth gwaith a thrafodwyd materion, gan gynnwys Ceisiadau am Ollyngiadau gan gynghorwyr i siarad a phleidleisio ar faterion, diweddariadau ynghylch cwynion am y Cod Ymddygiad, gwella safonau, Protocol Aelodau / Swyddogion, a diweddariadau cenedlaethol.

Cynhaliwyd gwrandawiad a rhag-wrandawiad ar y Cod Ymddygiad hefyd yn gysylltiedig â dau achos ar wahân.

Mae’r pwyllgor yn cynnwys aelodau lleyg, Cynghorwyr Sir a Chymuned.

Cedwir cofnod anffurfiol o gŵynion gan y Swyddog Monitro, Rhian Young, gan gynnwys cwynion swyddogol i’r Ombwdsmon a’r rheiny a gafodd eu datrys yn anffurfiol.

Yn y cyfnod adrodd, mae cyfanswm o 33 cwyn wedi’u rhestru.

Roedd mwyafrif y cwynion, sef 11, ynglŷn ag ymddygiad Aelodau mewn cyfarfod, roedd naw cwyn am ddefnydd amhriodol o gyfryngau cymdeithasol, a phum cwyn yn gysylltiedig â rhyngweithio ag aelod o’r cyhoedd.

Nodir y gofyniad am adroddiad blynyddol gan Ddeddf Llywodraeth Leol ac Etholiadau (Cymru) 2021 a bydd copi’n cael ei ddarparu i holl aelodau etholedig Cyngor Sir Penfro, yr holl Gynghorau Tref a Chymuned, yr Ombwdsmon ac Archwilio Cymru.